Ontwerpen met de hoofdeigenschap ‘ambachtelijk’

Care for milk

Door overproductie en voortdurende prijsdalingen is onze waardering voor melk enorm afgenomen. Met Care for Milk wil Ekaterina Semenova dit zo typisch Nederlandse zuivelproduct een nieuwe waarde geven.

Forz glaze

Een onderzoek naar glazuren op basis van as die overblijft na afvalverbranding.
Studio Mixtura onderzocht verschillende soorten as die overbleef na de recyclingprocessen van algemeen afval, glas en papier. Deze overblijfselen met een complexe minerale samenstelling vormen de basis voor Forz glazuren.

Wood in Progress

Het ontwerpcollectief Envisions gaat samenwerking aan met gevestigde bedrijven en daagt hen uit de mogelijkheden van hun productieproces te bekijken.

HEY JUTE

Een onderzoek naar hoe de natuurlijke kwaliteit van jute gebruikt kan worden, zodat een hoogwaardig en sensitief product ontstaat.
Jute wordt ‘achter de schermen’ gebruikt en nooit als esthetisch materiaal. Bij het droog naaldvilten van de ‘raw fibre’ blijft de vezellengte intact en ontstaat een sterk en licht vilt met de unieke kwaliteit van jutevezels.

Blood Related

Als de gelijktijdige belichaming van leven en dood is bloed de ultieme tegenstrijdigheid van de natuur. Het vertelt duizend verhalen, doordrenkt van betekenis en mystiek. Maar het ware moderne verhaal van bloed als afvalproduct wordt niet verteld.

The New Age of Trichology

Een innovatief en duurzaam onderzoeksproject waarin menselijk haarafval wordt hergebruikt en toegepast in materiaal- en productdesign. Het project focust op de hoge trekkracht van haar.

Re3-Glass

Een nieuw bouwsysteem bestaande uit droog geassembleerde, in elkaar grijpende gegoten componenten gemaakt van afvalglas. Van glasafval worden bouwelementen gemaakt voor architectuur en interieurontwerp. De in elkaar grijpende vormen zorgen voor eenvoudige montage en demontage, en bevorderen het hergebruik en de recyclebaarheid van de componenten.

Ignorance is Bliss

‘Ignorance is Bliss’ verwerkt metaalafval uit de industrie, zoals van waterzuiveringsinstallaties en bodemsaneringsbedrijven, tot pigmenten voor nieuwe producten en productiemethoden. Metalen zijn onmisbaar in onze wereld, maar wel een niet-hernieuwbare grondstof.

Phygital Virtuosity

Bastiaan de Nennie laat de digitale en fysieke wereld samensmelten. Objecten uit het predigitale tijdperk worden gescand, de scans worden ontleed en de onderdelen gebruikt als bouwstenen voor nieuwe digitale creaties. Objecten worden bij wijze van spreken hergebruikt in een digitale werkplaats.

POST-VLISCO

Het Helmondse bedrijf Vlisco produceert stoffen voor de Centraal- en West-Afrikaanse markt. Simone Post heeft op eigen initiatief materiaalonderzoek gedaan naar het afvaldoek en de misdrukken van Vlisco. Het onderzoek heeft geresulteerd in het Vlisco Recycled Carpet. Door de grote variëteit in het afval ontstaat er elke keer een uniek kleed, met steeds een enorme kleurrijkdom.

The Lenticular Project

Bij lenticulair drukwerk verandert een plaatje als het in beweging wordt gebracht optisch van kleur, en diepte. Antoine Peters onderzoekt de mogelijkheid om deze techniek op textiel toe te passen en zo ‘multiple dessin’ kleding te maken; de print verandert van kleur afhankelijk van de beweging van de drager of toeschouwer.

Ripening Rugs

Adrianus Kundert ontwerpt vloerkleden die bij slijtage tot leven komen. Op de plaatsen waar het kleed intensief gebruikt wordt ontstaan nieuwe kleuren, texturen en patronen. Omdat het kleed mooier naarmate het slijt zal het niet snel worden vervangen, zoals bij normale slijtage.

Pretty Plastic Plant

Plastic wordt vaak gerecycled, maar meestal tot kleurloze praktische producten. De Pretty Plastic Plant  bestaat uit zes machines die plastic huishoudafval uit Amsterdam Noord verwerken tot gevelbekleding. Het ingezamelde plastic wordt gesorteerde op kleur, zodat allerlei kleurcombinaties mogelijk zijn. Zo werden inmiddels vier vergaderunits gerealiseerd.

Living Colours

Ook natuurlijke kleurstoffen vervagen. Buro BELÉN, bestaande uit Brecht Duijf & Lenneke Langenhuijsen, onderzocht hoe deze kleurvervaging plaatsvindt en ontwikkelde ‘verkleurkaarten’ van natuurlijke kleurstoffen. Verkleuring wordt zo een kwaliteit waar ontwerpers gebruik van kunnen maken in plaats van een negatieve eigenschap.

Flax Chair

Een composietmateriaal bestaande uit een combinatie van vlas en PLA is toegepast in een stoel, de Flax Chair. Vlas is een gewas dat door het geschikte zeeklimaat een rijke traditie heeft in Nederland, België en Noord-Frankrijk. PLA is een biologisch afbreekbaar plastic op basis van melkzuur. Van het vlas zijn zowel de lange als de korte vezels gebruikt.

De Salt Pup

Een mengsel van bijna 90 procent zeezout, een kleine hoeveelheid zetmeel en water wordt verhit en uitgedroogd, zodat een wit, hard en translucent materiaal ontstaat. Het materiaal is sterk als het gaat om compressie (drukkrachten) en zwak bij trekkrachten. Een logische vorm die daaruit volgt is de boog of koepel.

Functional 3D Printed Ceramics

Steeds meer materialen kunnen 3D geprint worden, ook klei. Olivier van Herpt bouwde zelf een 3D kleiprinter. De ontwerper kan invloed uitoefenen op de machine terwijl hij print. En omdat klei een grillig materiaal is, speelt ook het toeval een rol bij het printen. Zo ontstaat een ambachtelijk product, gemaakt met de nieuwste technologie.

Fade to Stay

Kleurechtheid wordt als kwaliteit gezien, maar verkleuring kan nooit helemaal worden tegengegaan. De Dye-inkten uit thuisprinters en de gepigmenteerde inkten uit de professionele markt hebben verschillende eigenschappen en dus een verschillende kleurvastheid. rENs experimenteert met een combinatie van verschillende soorten inkt en papier teneinde de verkleuring met behulp van UV straling te kunnen regisseren.

CaCO3 Stoneware

Geïnspireerd door de groei van stalactieten hebben Laura Lynn Jansen en Thomas Vailly een manier gevonden om steen in verschillende vormen te ‘kweken’. Hun designreeks CaCO3 Stoneware bestaat uit voorwerpen die druppel voor druppel rond structuren zijn gegroeid. Het breekbare skelet, een 3D-geprinte structuur, ondergaat een wekenlang versteningsproces in speciaal gekozen thermo-minerale bronnen met een hoog gehalte aan mineralen: calciumcarbonaat CaCO3.

Foto: Floor Knaapen

No-ink

In Noord-Holland worden in mei duizenden hectares tulpen gekopt om de energie in de tulpenbol te behouden. Tulpentelers doen niets met de tulpenkoppen. Met No-ink heeft Tjeerd Veenhoven een proces ontwikkeld om de reststroom van tulpenkoppen een nieuwe toepassing te geven. Eerst worden de tulpenkoppen in een grote draaitrommel in de studio gedroogd en vervolgens worden de steeltjes en stampertjes eruit gedraaid. Het tulpenbloemblad blijft over.

Aera Fabrica

Binnen haar project Aera Fabrica gebruikt Roos Meerman warmte en lucht om 3D-geprinte vormen op te blazen. Omdat plastic snel van vloeibaar naar vast kan veranderen, is het mogelijk de vorm flexibel te maken door het plastic te verwarmen, vervolgens op te blazen en te laten afkoelen totdat de vorm weer fixeert. Meerman maakt gebruik van PLA, een 100% biologisch afbreekbaar materiaal gemaakt van maïs.

GraphLight

Om de verschillende toepassingen van grafiet te verkennen, heeft Niels Datema diverse producten ontworpen die ieder een bepaalde eigenschap van grafiet benutten. Datema ontdekte dat grafiet in de context van duurzaamheid een enorme potentie heeft. Het is een uitstekende elektrische geleider en heeft een zeer lage weerstand. Grafiet is het enige natuurlijke droge smeermiddel dat wij kennen. Verder is het materiaal extreem temperatuur- en corrosiebestendig

Ivorish

Ivorish is het resultaat van een inhoudelijk en artistiek onderzoek gewijd aan de dubbelzinnige schoonheid van ivoor. De beoogde sieradenlijn van Nina van den Broek is gemaakt van melktanden. Door het materiaal te verpulveren tot poeder en er vervolgens handmatig een object van te maken, creëert Van den Broek een veelzijdig toepasbaar nieuw soort ivoor zonder vormbeperkingen.

BB. Platform

De grondslag van de textielontwikkeling van byBorre ligt in de matrasindustrie en de rondbreimachine. Uitgaande van de techniek die gebruikt wordt in de matrasindustrie – waar dikke stoffen gebreid worden met vulgarens – heeft Borre de programma’s voor de machines herschreven.

Pendant Lights

Eén op de vier bomen heeft een schimmel. De door schimmel aangetaste bomen komen niet in de handel en worden veelal versnipperd in de shredder. Milo Dool geeft dit afvalhout een nieuwe bestemming in zijn ontwerp Pendant Lights: de lampen zijn gemaakt van beschimmeld beukenhout.

Coleoptera

In Nederland worden meelwormen gekweekt voor de voedselindustrie. Nu voornamelijk nog als voedsel voor dieren, in de toekomst ook voor mensen. De meelworm komt voort uit de meelkever, die een aantal maanden na het leggen van eitjes doodgaat. Kwekerijen zien deze kevers als afval en gooien ze weg. Om voor vermindering van afval te zorgen en natuurlijke bronnen opnieuw te gebruiken, heeft Aagje Hoekstra in het kader van haar afstudeerproject aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) onderzocht hoe ze de kevers een tweede leven kon geven.

Product Pieces

Product Pieces is een kledingontwerpconcept met informatieverstrekking als belangrijkste doelstelling. Het concept biedt een alternatief voor de manier waarop wij in deze tijd met kleding omgaan. De kern van het ontwerp is dat het op veel verschillende manieren kan worden gedragen.

Slakkenpoep-linoleum

Bij een slakkenplaag ontdekte Lieske Schreuder dat slakken wonderschone patronen eten in papier, wat het startpunt vormde voor haar vooronderzoek en leidde tot haar scriptie en afstuderen aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU).

In Bloom

Mensen omringen zich graag met bloemenprints. Sinds de industriële revolutie is het mogelijk om vele meters stof met bloemen te bedrukken. Bloemen zijn vaak terug te vinden op behang en op stoffen, omdat ze ons doen denken aan de bloeiende natuur. Maar hebben we al die drukprocessen echt nodig?

Black to Binchotan

Het begon met een liedje van Tom Waits, ‘She is a diamond that wants to stay coal’.
Aangezien houtskool in dezelfde koolstofgroep zit als diamanten, C6, alleen met een andere moleculaire structuur, besloot Gitte Nygaard de evolutie een handje te helpen en haar eigen stenen (diamanten) te maken van houtskool.
Haar idee was om de diamanten letterlijk te vervangen door Binchotan, een speciaal type houtskool dat volgens een oude en duurzame traditie wordt geproduceerd in Japan en Korea en een reinigende werking heeft.

Joined Forces

Het ontwerp Joined Forces is ontstaan uit een materiaalstudie naar natuurlijke vezels en hars (biocomposieten). Vezels hebben een sterke trekvastheid. Als ze worden behandeld met hars kunnen ze tegelijkertijd drukkrachten opvangen.

‘6:1’ en ‘Ceramic Paint / Collection Cornwall’

Smetteloos wit porselein gaat gepaard met een zwaar belastend productieproces. Kirstie van Noort ging naar Cornwall, waar porseleinklei gedolven wordt. Bij het maken van 1 ton witte porselein, blijft 6 ton afval over. Dit afval gaat terug de natuur in of wordt gebruikt in de bouw. Van Noort nam 150 kilo pure porseleinklei en afval mee naar Eindhoven en onderzocht de mogelijkheden om dit materiaal te gebruiken binnen de keramische industrie om o.a. porselein te kleuren. Zo kan voor het gehele product uit één en dezelfde bron worden geput, in plaats van pigmenten te gebruiken om het porselein een andere kleur te geven.

Reconstructing Particles – Farrago

Reconstructing Particles is een onderzoek naar verschillende mogelijkheden van hergebruik, met als doel nieuwe toepassingen voor afval en restmaterialen (industrieel en bio) te vinden gecombineerd met ambachtelijke technieken, waarbij materiaalinnovatie de kern is.

AGF Klasse 3

Het doel van dit project is om mensen op de hoogte te brengen van de AGF Klasse 3. Aardappelen, groenten en fruit in deze klasse hebben een afwijking van meer dan 10 procent en worden niet aan de consument aangeboden. Een deel van de AGF Klasse 3 gaat naar diervoederbedrijven. Het overgrote deel van deze groenten en fruit verdwijnt echter direct op de composthoop. Renée Boute wil deze groenten- en fruitsoorten zichtbaar maken om de consument te laten ervaren dat er niets mis is met deze producten. Ze heeft gekozen voor een kookboek dat op smakelijke wijze laat zien dat groenten- en fruitsoorten uit de AGF Klasse 3 niet op de composthoop horen.

Bottles

De glasindustrie is dermate complex dat ontwerpers er niet makkelijk hun weg in vinden. Klaas Kuiken maakt van twee liter wijnflessen die worden weggegooid door restaurants en hotels nieuwe flessen met een heel ander uiterlijk. Door de onregelmatige wanddiktes ontstaan verschillende bollingen. Als de fles wordt ingesnoerd ontstaan er nieuwe vormen.

Makers Festival

Het Makers Festival is een festival in Amsterdam dat de rol van ambacht en maken in de huidige samenleving onder de aandacht brengt.
Bij het ontwerp is uitgegaan van afvalmateriaal dat in de omgeving te krijgen was, zodat transportkosten beperkt bleven (de oogstkaartmethode van 2012Architecten).

Season Change

Jurk gemaakt van stukken gebruikte fietsbinnenbanden waarin water blijft staan, zodat er bloemen in kunnen. Ook zonder bloemen is de jurk een mooi object.
Season Change is een samenwerkingsproject tussen landschapsarchitecte Anouk Vogel en modeontwerper Mattijs van Bergen.

PalmLeer

Slippers gemaakt van het blad van de Arecapalm. Door het blad, dat van oorsprong taai, sterk en flexibel is, te weken in een bad met een mix van biologische grondstoffen herwint het zijn originele kwaliteiten. Ook na het drogen blijft het soepel en sterk, als leer.

First Runner Up

De regenjas is gemaakt van een nieuwe stof ontwikkeld op basis van een C2C gecertificeerde interieurstof. De stof is behandeld met een milieuvriendelijke coating om de jas waterdicht te maken. De jas is eenvoudig uit elkaar te halen voor recycling.

Waterloop

Een textielcollectie bestaande uit een tafellaken, grand foulard, droogdoeken en een karpet.  Door digitaal te printen worden designs zeer gericht aangebracht op de geweven textiel.  Er is hierdoor minder inktafval dan bij conventionele druktechnieken. 

DECAY

Het hout voor de zitting en rugleuning is geinfecteerd met een schimmelcultuur en vervolgens gedroogd, zodat de schimmels inactief worden en het hout een exotische uitstraling krijgt.

Wooden textiles

Een onderzoek naar de kwaliteit van hout als flexibel materiaal. De ontwerper heeft onderzoek gedaan in de South Pacific, waar boombast tot doeken wordt geklopt.

Pronkstuk

Een serie vazen waarbij twee traditionele ambachten worden gecombineerd. Kapotte Delftsblauwe vazen zijn gerepareerd met vlechtwerk van pitriet. Zo ontstaat een geheel nieuwe vormgeving. De kapotte vazen krijgen zo een tweede leven.

IJ-Lamp

De lamp is gemaakt van kunststof en bestaat uit onderdelen die op verschillende manieren gecombineerd kunnen worden. Het gebruik van dit type kunststof is mogelijk omdat spaar- of LED-lampen niet warm worden, zoals gloeilampen. De IJ-lamp bestaat uit twee identieke zwarte en/of witte kappen en een gekleurd filter, bijeengehouden door een fitting.

Groen visitekaartje

Visitekaartje gemaakt van een herfstblad uit de tuin.

Sunrise

Door een van de grote ramen van de stationskap van het Centraal Station in Amsterdam gedeeltelijk, volgens een patroon schoon te maken, schijnt het licht op een speciale manier naar binnen en ontstaat de indruk van een zonsopgang.

Precious Waste

Precious Waste is textiel gemaakt van dunne repen plastic die op een spinnewiel tot fijne garens gesponnen zijn. De garens zijn vervolgens met de hand geweven tot een grote lap. Hiervan kunnen weer tassen worden gemaakt. De stof is verder voor veel doeleinden inzetbaar.

Trophy

Door het traditionele sieraadambacht te verenigen met technologische innovaties ontstaat er een dialoog tussen traditie en innovatie, ambacht en industrie, low tech en high tech. Het 3D printen betekent een revolutie binnen het sieradenambacht. De computergestuurde printer bouwt het ontworpen product laag voor laag op. Inmiddels kan met vijftien verschillende materialen worden geprint, waaronder natuurlijke grondstoffen zoals metalen, zandsteen, rubber en goud.

Pop Up Lace

Door polyester te laseren ontstaat een nieuw soort, high-tech kant. Het polyester smelt, zodat de stof intenser van kleur wordt en een glans krijgt. Als, zoals bij de corsages, op de achterkant een kleur wordt aangebracht versmelt het pigment van de verf met het polyester op de plaatsen waar gelaserd wordt. De kleur wordt door en door helder en is zowel aan de achterzijde als de voorzijde zichtbaar.

Crunch Bags

Kartonachtig papier is verkreukeld en vervolgens verlijmd met een ongebleekte katoensoort, zodat het materiaal sterk is en lang meegaat. De serie bestaat uit vier soorten sporttassen, die steeds vaker worden gebruikt als dagelijkse tas.

Waste Ware

Afval wordt gebruikt als grondstof om iets nieuws te maken. Koffieafval van grote koffiebranderijen in Nederland wordt gereinigd en onder hoge druk en hitte geperst. De hars die hierbij vrijkomt zorgt voor een natuurlijke binding.

Deadjeans

Jeans staat voor vrijheid en persoonlijkheid. Het is moeilijk afstand te doen van je jeans als hij tot op de draad versleten is.

De broodzak

Veel mensen bakken graag zelf  hun brood, maar dat levert veel geklieder op in de keuken. Het alternatief is een broodbakmachine, maar dat is een energieverslindend apparaat. De broodzak, gemaakt van siliconen, is ontwikkeld om zelf brood te bakken zonder vieze handen en een vies aanrecht te krijgen. 

Bottle Stories

In het Westen smelt men speciaal ontwikkelde, dure glaskorrels om goed bewerkbaar glas te verkrijgen. In een land als Kenia zijn deze glaskorrels niet te krijgen en wordt gewerkt met gesmolten vensterglasscherven. Dit levert een taai en kort bewerkbaar glas op, de nachtmerrie van elke glasblazer. 

Waste Materials

Mural gemaakt van Merinowol, ruwe zijde en restmateriaal van wol van het Drentse heideschaap, geverfd met de plantaardige kleurstof wouw in verschillende tinten.

Spring Wood Restless Legs

Hout is op zichzelf flexibel, anders zou een boom niet kunnen overleven en zouden takken afbreken. Hout in meubels is daarentegen vaak sterk, strak, stabiel en onbuigzaam. 

CLICDINER chair

Bamboe is een vernieuwbare grondstof. Het snelgroeiende gras verhout tijdens zijn levensduur en levert al na vijf jaar hout af met bijna dezelfde hardheid als tropische houtsoorten. Na winning van het hout komen er meteen weer nieuwe scheuten op. 

Uit de klei getrokken

Nederland is een afzettingsgebied voor verschillende soorten klei, zoals rivier-, zee- en gletcherklei. Atelier NL heeft op een groot aantal plekken in Nederland klei afgegraven en daarvan tegels gebakken.

Wolplamuur

Wolplamuur als reparatiemiddel voor textiel is ontstaan uit de behoefte om een gat in een wollen vest te repareren. Zo’n gat heeft vaak rafels of ladders of slijtageplekken eromheen. Dit vormt een ideale ondergrond voor vilt, dat zich gemakkelijk hecht aan elke open structuur. Het bijzondere van vilt is dat het zich door minuscule schubben mechanisch hecht. Op de plaats van het gat ontstaat iets nieuws, een nieuw stukje stof.

Bagazo, chaise

De Bagazo-stoel is gemaakt van bagasse, een natuurlijk afvalvezel uit de suikerrietindustrie. Hieruit is een biocomposiet ontwikkeld waarmee onder andere meubels gemaakt kunnen worden. Het materiaal is oersterk en volledig recyclebaar. 

KAZMOK re-use

Op zoek naar een materiaal om degelijke, sterke tassen van te maken stuitte Dinand Stufkens op oude transportbanden van onder andere postbedrijven en bloemenveilingen. Als de transportbanden afgedankt zijn worden ze weggegooid of opgeslagen voor een nieuwe bestemming. 

Side Table

De Side Table maakt deel uit van de Urushi Serie, waarbij Aldo Bakker samenwerkt met Urushi artiest Mariko Nishide. Bij de Urushi Serie gaat het om meubels die eeuwig voortbestaan en daarom duurzaam zijn. 

KrantHout

KrantHout laat krantenpapier, dat van hout gemaakt is, weer tot hout terugkeren. De kranten worden één voor één belijmd en strak opgerold. Na droging laat het nieuwe hout zich als hout bewerken, dat wil zeggen het kan gezaagd, gefreesd, geschuurd en gelakt worden. 

Fragment Textiles

Voor haar afstudeerproject aan de ‘Master of visual art and design’ van de HKU in Utrecht heeft Fioen van Balgooi onderzoek gedaan naar eco-effectief ontwerpen in de mode. Samen met verschillende ontwerpers zijn vier projecten gerealiseerd met als uitgangspunt de vraag wat het effect is van de ontwerpkeuze van een ontwerper (materiaal, techniek, kleur, vorm, gebruiksfase en service) op het milieu.