Ontwerpen met de hoofdeigenschap ‘gewicht’

Care for milk

Door overproductie en voortdurende prijsdalingen is onze waardering voor melk enorm afgenomen. Met Care for Milk wil Ekaterina Semenova dit zo typisch Nederlandse zuivelproduct een nieuwe waarde geven.

Wood in Progress

Het ontwerpcollectief Envisions gaat samenwerking aan met gevestigde bedrijven en daagt hen uit de mogelijkheden van hun productieproces te bekijken.

Plasma Rock

Afval dat niet geschikt is voor recycling wordt omgezet in energie, met als bijproduct Plasma Rock. Dit bijna onontdekte en niet-toxische materiaal blijkt bijzondere kwaliteiten te hebben: het is sterk, compact en milieuvriendelijk. Naast de esthetische verschillen (Plasma Rock kan groen of zwart zijn), bestaan de stenen uit verschillende aantallen elementen, afhankelijk van het type afval.

Recomposed Bamboo

‘Recomposed Bamboo’ onderzoekt waarop de bamboebuis is opgebouwd en hoe deze structuur doelmatiger en esthetischer toegepast kan worden.

Lithoplast

Lithoplast is ontstaan uit experimenten met gevonden brokjes plastic, die vermengd werden met mijnsteen en marmerpoeder – bijproducten uit de kolenmijnen en de steenindustrie. Om de natuur na te bootsen imiteerde Livne met hitte en druk de natuurlijke geologische processen die we metamorfoses noemen.

Fotografie: Alan Boom

SerVies

Fijnstof uit Rotterdam wordt gebruikt voor glazuur voor keramiek. De kleur die het fijnstof geeft maakt de slechte luchtkwaliteit zichtbaar en zelfs tastbaar. Omdat het gebruik van servies – je ontbijtbordje en je koffiekop – in alledaagsheid en intimiteit verwant is aan ademen, is gekozen voor een servies als medium voor bewustwording van de luchtvervuiling.

The Lenticular Project

Bij lenticulair drukwerk verandert een plaatje als het in beweging wordt gebracht optisch van kleur, en diepte. Antoine Peters onderzoekt de mogelijkheid om deze techniek op textiel toe te passen en zo ‘multiple dessin’ kleding te maken; de print verandert van kleur afhankelijk van de beweging van de drager of toeschouwer.

Printhesis

Een armprothese kan zwaar, duur en oncomfortabel zijn, constateerde een sieradenmaakster die haar arm had verloren en een prothese kreeg aangemeten. Roel Deden ontwikkelde voor haar een hulpstuk dat eerder een stuk gereedschap is dan de vervanger van een lichaamsdeel.

Virtual Paper

De wereld van materialen is groter dan de materiële wereld. Door middel van algoritmes kunnen computers natuurlijke eigenschappen van materialen simuleren. Ontwerper Borgart gebruikt een door de universiteit van Berkeley ontwikkeld algoritme om de eigenschappen van papier na te bootsen.

The Growing Lab – Mycelia

Schimmels zijn micro-organismen die bestaan uit heel veel extreem kleine en snel groeiende schimmeldraden. Laat schimmels groeien op de juiste ondergrond en er ontstaat een nieuw, sterk materiaal dat elke mogelijke ruimtelijke vorm kan aannemen. The Growing Lab is een voortdurend onderzoek naar de mogelijkheden van schimmels voor vormgeving en architectuur.

The Tree Trunk Chair

Wat betekent ‘nieuw’? De Tree Trunk Chair heeft een productietijd van 200 jaar. Door twee eeuwen lang een mal in een boom te drukken, zal de boom langzaam in deze vorm groeien, waarna de mal wordt verwijderd en een stoel kan worden ‘geoogst’.

Bi-Re-Cycle

Nederlandse stationsgebieden zijn overladen met zwerffietsen die moeten worden geruimd. Birecycle is een ontwerp gebouwd met deze wrakfietsen.

Black Gold

De collectie Black Gold van Quintus Kropholler omvat voorwerpen gemaakt van asfalt. Asfalt bestaat uit steen en bitumen. Bitumen is het materiaal dat overblijft na de verwerking van ruwe aardolie. Met dit project wil Kropholler de perceptie van het materiaal veranderen: dit aardolieproduct heeft, in tegenstelling tot plastic en benzine, juist een lange levensduur en zal zijn bron (aardolie) waarschijnlijk overleven. Ook laat Kropholler zien dat asfalt een esthetische waarde heeft.

Mycelium Project

Met het Mycelium Project wil Studio Eric Klarenbeek op de relatief jonge markt van 3D-printen een alternatief bieden voor plastics en bioplastics. De stoel is geprint met mycelium, een netwerk van schimmeldraden. In plaats van laagjes kunststof met elkaar te versmelten, gebruikt Eric Klarenbeek mycelium als ‘levende lijm’. De basisgrondstof is plantaardig afval.

Invert Footwear

De collectie Invert Footwear bestaat uit combinaties van verschillende merken sneakers en teenslippers. Elisa van Joolen heeft bijvoorbeeld samplemodellen voor skateboardsneakers van Nike binnenstebuiten gekeerd en bijpassende nieuwe zolen gemaakt van teenslippers. De Nike-zolen worden nieuwe sandalen. Elk paar schoenen is uniek.

Blue Sky Project

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het beste middel om een winterdepressie tegen te gaan het licht van een helderblauwe hemel op een zomerse dag is. Voor de Anti Winterdepressie tentoonstelling die in de winter van 2013/14 in Marres in Maastricht plaatsvond onderzocht Chris Kabel welk fysisch proces maakt dat de lucht blauw is. Het voorlopige resultaat van dit onderzoek is de Blue Sky lamp: een prototype therapielamp die het licht van een helderblauwe hemel op een zomerse dag nabootst.

3D Print Canal House

Het 3D Print Canal House is een drie jaar durend onderzoeksproject, waarin DUS Architects in samenwerking met een aantal nationale en internationale partners werkt aan het printen van een grachtenpand, om zo de mogelijkheden van 3D-printen in de bouw te onderzoeken.

CaCO3 Stoneware

Geïnspireerd door de groei van stalactieten hebben Laura Lynn Jansen en Thomas Vailly een manier gevonden om steen in verschillende vormen te ‘kweken’. Hun designreeks CaCO3 Stoneware bestaat uit voorwerpen die druppel voor druppel rond structuren zijn gegroeid. Het breekbare skelet, een 3D-geprinte structuur, ondergaat een wekenlang versteningsproces in speciaal gekozen thermo-minerale bronnen met een hoog gehalte aan mineralen: calciumcarbonaat CaCO3.

Foto: Floor Knaapen

No-ink

In Noord-Holland worden in mei duizenden hectares tulpen gekopt om de energie in de tulpenbol te behouden. Tulpentelers doen niets met de tulpenkoppen. Met No-ink heeft Tjeerd Veenhoven een proces ontwikkeld om de reststroom van tulpenkoppen een nieuwe toepassing te geven. Eerst worden de tulpenkoppen in een grote draaitrommel in de studio gedroogd en vervolgens worden de steeltjes en stampertjes eruit gedraaid. Het tulpenbloemblad blijft over.

Aera Fabrica

Binnen haar project Aera Fabrica gebruikt Roos Meerman warmte en lucht om 3D-geprinte vormen op te blazen. Omdat plastic snel van vloeibaar naar vast kan veranderen, is het mogelijk de vorm flexibel te maken door het plastic te verwarmen, vervolgens op te blazen en te laten afkoelen totdat de vorm weer fixeert. Meerman maakt gebruik van PLA, een 100% biologisch afbreekbaar materiaal gemaakt van maïs.

GraphLight

Om de verschillende toepassingen van grafiet te verkennen, heeft Niels Datema diverse producten ontworpen die ieder een bepaalde eigenschap van grafiet benutten. Datema ontdekte dat grafiet in de context van duurzaamheid een enorme potentie heeft. Het is een uitstekende elektrische geleider en heeft een zeer lage weerstand. Grafiet is het enige natuurlijke droge smeermiddel dat wij kennen. Verder is het materiaal extreem temperatuur- en corrosiebestendig

Pendant Lights

Eén op de vier bomen heeft een schimmel. De door schimmel aangetaste bomen komen niet in de handel en worden veelal versnipperd in de shredder. Milo Dool geeft dit afvalhout een nieuwe bestemming in zijn ontwerp Pendant Lights: de lampen zijn gemaakt van beschimmeld beukenhout.

Coleoptera

In Nederland worden meelwormen gekweekt voor de voedselindustrie. Nu voornamelijk nog als voedsel voor dieren, in de toekomst ook voor mensen. De meelworm komt voort uit de meelkever, die een aantal maanden na het leggen van eitjes doodgaat. Kwekerijen zien deze kevers als afval en gooien ze weg. Om voor vermindering van afval te zorgen en natuurlijke bronnen opnieuw te gebruiken, heeft Aagje Hoekstra in het kader van haar afstudeerproject aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) onderzocht hoe ze de kevers een tweede leven kon geven.

ZandBank

De glasindustrie gebruikt louter wit, puur zand voor de vervaardiging van glas. Dit type zand is slechts te vinden in een klein aantal zandgroeves wereldwijd. Binnen het project ZandBank experimenteert Atelier NL met diverse lokale, niet-pure zandsoorten. Zandsoorten uit verschillende plaatsen produceren verschillende kleuren, patronen en texturen.
Door zand in de oven te smelten breekt het en verhardt tot kristalachtige patronen. Atelier NL onderzoekt de mogelijkheden van deze nieuwe materialen.

Foto: Mike Roelofs

Schone Kunst

Sinds 1987 transformeert beeldend kunstenaar Jan Eric Visser (1962) de anorganische fractie van zijn huisvuil tot autonome kunstwerken. Het betreft een doorgaand project en inmiddels levenswerk waarbij allerlei restafval letterlijk in de beelden verdwijnt en de vormen van de werken bepaalt. Oude kranten en gekleurde folders, bewerkt en uiteindelijk geimpregneerd met gietwas, bepalen de huid van de werken.

Botanica

Plantkunde als discipline begon met vroege pogingen om eetbare, medicinale en giftige planten te identificeren, zodat het een van de oudste wetenschappen is. Meer dan tweehonderd jaar geleden werden planten ook gecatalogiseerd op basis van hun afscheidingsstoffen, die een mogelijke bron van materiaal zijn.

Joined Forces

Het ontwerp Joined Forces is ontstaan uit een materiaalstudie naar natuurlijke vezels en hars (biocomposieten). Vezels hebben een sterke trekvastheid. Als ze worden behandeld met hars kunnen ze tegelijkertijd drukkrachten opvangen.

Sheaves

Oude Biesbosch ambachten keren terug in het ritme van de seizoenen. Het tegenwoordig kwalitatief slechte riet en wilgenhout wordt in de winter gesneden en gebundeld tot zitobject voor de zomer. Na het seizoen vallen de bundels uit elkaar en wordt het restmateriaal teruggegeven aan de natuur, als voeding voor nieuw wilg en riet.

‘6:1’ en ‘Ceramic Paint / Collection Cornwall’

Smetteloos wit porselein gaat gepaard met een zwaar belastend productieproces. Kirstie van Noort ging naar Cornwall, waar porseleinklei gedolven wordt. Bij het maken van 1 ton witte porselein, blijft 6 ton afval over. Dit afval gaat terug de natuur in of wordt gebruikt in de bouw. Van Noort nam 150 kilo pure porseleinklei en afval mee naar Eindhoven en onderzocht de mogelijkheden om dit materiaal te gebruiken binnen de keramische industrie om o.a. porselein te kleuren. Zo kan voor het gehele product uit één en dezelfde bron worden geput, in plaats van pigmenten te gebruiken om het porselein een andere kleur te geven.

Reconstructing Particles – Farrago

Reconstructing Particles is een onderzoek naar verschillende mogelijkheden van hergebruik, met als doel nieuwe toepassingen voor afval en restmaterialen (industrieel en bio) te vinden gecombineerd met ambachtelijke technieken, waarbij materiaalinnovatie de kern is.

Carbon Age

Drie klokken gemaakt van Biochar. Biochar is vergast landbouwafval, dat voor het grootste deel uit koolstof bestaat. De koolstof is inert geworden, zodat het niet meer kan worden opgenomen door planten of dieren. Door Biochar te begraven wordt CO2 blijvend uit de atmosfeer gehaald.

First Runner Up

De regenjas is gemaakt van een nieuwe stof ontwikkeld op basis van een C2C gecertificeerde interieurstof. De stof is behandeld met een milieuvriendelijke coating om de jas waterdicht te maken. De jas is eenvoudig uit elkaar te halen voor recycling.

Integraal Geschuimd Beton

Geschuimd beton met daarom heen een buitenmantel. De kern en de mantel zijn beide gemaakt op basis van zand, cement en water, zodat het geheel recyclebaar is.
De wereldwijde productie van beton blijft stijgen, maar de innovatie blijft achter. Schuimbeton is lichter en duurzamer dan gewoon beton, maar kwetsbaar en waterabsorberend. Het aanbrengen van een buitenmantel ondervangt deze nadelen.

DECAY

Het hout voor de zitting en rugleuning is geinfecteerd met een schimmelcultuur en vervolgens gedroogd, zodat de schimmels inactief worden en het hout een exotische uitstraling krijgt.

IJ-Lamp

De lamp is gemaakt van kunststof en bestaat uit onderdelen die op verschillende manieren gecombineerd kunnen worden. Het gebruik van dit type kunststof is mogelijk omdat spaar- of LED-lampen niet warm worden, zoals gloeilampen. De IJ-lamp bestaat uit twee identieke zwarte en/of witte kappen en een gekleurd filter, bijeengehouden door een fitting.

De Drinkfontein

Aardewerk container waarin water koel blijft, als alternatief voor de plastic waterkoelers in kantoren en publieke ruimtes. Als klei op een lage temperatuur wordt gebakken, kan het water door de poreuze wand verdampen. Dit zorgt voor natuurlijke afkoeling. Het water in de container is Nederlands kraanwater, zodat gebottled water overbodig is. 

Fabric Facade

Isolerende gevelbekleding gemaakt van strips van gerecycled PTFE (teflon) afkomstig van lopende banden uit de voedselindustrie. De strips zijn gesneden uit vijf meter lange rollen. De pallets waarop het materiaal is aangevoerd zijn gebruikt als snijtafel. 

Manou Chair

De Manou Chair is gemaakt van de duurzame materialen manou (pitriet) en leer en bestaat uit een minimaal aantal onderdelen, die allemaal een functie hebben. Het ontwerp is een samenvloeiing van techniek, esthetiek, vormgeving en comfort. De ambachtelijk toegepaste techniek is doeltreffend en, met gebruik van de juiste materialen, vernieuwend.

De Goedzak

Iedereen gooit wel eens iets weg wat iemand anders misschien wel nog wil hebben of kan gebruiken. Deze spullen gaan in grijze vuilniszakken met het afval mee. De Goedzak biedt een eenvoudige oplossing: een opvallende zak met een transparant venster zodat iedereen kan zien wat erin zit. Als niemand belangstelling heeft voor de inhoud kan de zak alsnog met de vuilniswagen mee.

Zipp

Zipp is een lamp gemaakt van een vlak stuk polypropyleen van 0,4 mm dik met een meterslange rits erin. Door de lange strook stof aan elkaar te ritsen ontstaat een haast onvoorspelbaar gevormde bolle lamp. Lampen worden voor het transport meestal verpakt in dozen die veel ruimte innemen. In feite wordt er vooral lucht vervoerd.

Yana

Yana, een vilten doek van 4 bij 6 meter, is voortgekomen uit een onderzoek naar wolsoorten en de eigenschappen van vilt. Het doek bestaat uit Italiaanse bergwol en wol van het angora konijn. Het is gemaakt volgens een oude Turkse methode voor het vilten van tapijten en kan gebruikt worden als gordijn of scheidingswand.

Uit de klei getrokken

Nederland is een afzettingsgebied voor verschillende soorten klei, zoals rivier-, zee- en gletcherklei. Atelier NL heeft op een groot aantal plekken in Nederland klei afgegraven en daarvan tegels gebakken.

Textiele Tweedehuid-façade

Voor de renovatie van een kantoorgebouw in Utrecht ontwikkelde architectenbureau Cepezed in samenwerking met gevelspecialisten een tweedehuid-façade van teflon gecoat en open geweven glasvezeldoek. Het doek fungeert als zonwering zonder het zicht op buiten te belemmeren en maakt het mogelijk tot op grote hoogte een raam open te zetten zonder last te hebben van veel wind.

Side Table

De Side Table maakt deel uit van de Urushi Serie, waarbij Aldo Bakker samenwerkt met Urushi artiest Mariko Nishide. Bij de Urushi Serie gaat het om meubels die eeuwig voortbestaan en daarom duurzaam zijn. 

Seam Chair

Voor het ontwikkelen van de Seam Chair en Seam Bench werkte Chris Kabel samen met het Materialen Lab van de Faculteit Lucht en Ruimtevaart van de TU Delft en composieten producent Lankhorst Indutech in Sneek. Chris Kabel is uitgegaan van het materiaal Pure, een 100% polypropyleen (PP) geweven doek, waarvan de binnenkern smelt bij 180C en de buitenkant bij 130C. Als de buitenkant smelt worden vezels gefixeerd. Het resultaat is een keihard materiaal dat recyclebaar is, in tegenstelling tot de glasvezelversterkte kunststoffen die veel worden toegepast in de (meubel)industrie.

Porseleinkast

Het is bovendien licht van gewicht en daardoor makkelijk te transporteren. Tijdens studieperiode in het Europees Keramisch Werkcentrum in Den Bosch deed Marjan van Aubel materiaalonderzoek naar schuimporselein, een luchtig maar keihard porseleinsoort. Dit porselein zet bij een relatief lage temperatuur van 900C (voor normaal porselein is een oventemperatuur van 1260C nodig) drie keer uit in de oven, zodat slechts een derde van het materiaal nodig is.

Moving Meshes

Materiaalonderzoek is een belangrijk onderdeel van het werk van Maria Blaisse. Essentieel daarbij zijn de eenvoud, helderheid, schoonheid, duurzaamheid en het optimaal gebruikmaken van het materiaal zelf en de kwaliteiten ervan.

Gaudi Stool

Het gewicht is een belangrijk aspect van duurzaamheid. Lichtgewicht producten leveren immers energiebesparing op. Bram Geenen onderzoekt aan de hand van constructieve systemen uit de natuur en de architectuur hoe licht van gewicht meubels kunnen zijn zonder hun sterkte te verliezen.