Ontwerpen met de hoofdeigenschap ‘stabiliteit’

Wood in Progress

Het ontwerpcollectief Envisions gaat samenwerking aan met gevestigde bedrijven en daagt hen uit de mogelijkheden van hun productieproces te bekijken.

Plasma Rock

Afval dat niet geschikt is voor recycling wordt omgezet in energie, met als bijproduct Plasma Rock. Dit bijna onontdekte en niet-toxische materiaal blijkt bijzondere kwaliteiten te hebben: het is sterk, compact en milieuvriendelijk. Naast de esthetische verschillen (Plasma Rock kan groen of zwart zijn), bestaan de stenen uit verschillende aantallen elementen, afhankelijk van het type afval.

HEY JUTE

Een onderzoek naar hoe de natuurlijke kwaliteit van jute gebruikt kan worden, zodat een hoogwaardig en sensitief product ontstaat.
Jute wordt ‘achter de schermen’ gebruikt en nooit als esthetisch materiaal. Bij het droog naaldvilten van de ‘raw fibre’ blijft de vezellengte intact en ontstaat een sterk en licht vilt met de unieke kwaliteit van jutevezels.

Future Remnants

Een onderzoek naar de invloed van de mens op de evolutie van nieuwe mineralen en materialen.
Het project toont de reactie van huishoudelijke middelen op metalen.

Recomposed Bamboo

‘Recomposed Bamboo’ onderzoekt waarop de bamboebuis is opgebouwd en hoe deze structuur doelmatiger en esthetischer toegepast kan worden.

The New Age of Trichology

Een innovatief en duurzaam onderzoeksproject waarin menselijk haarafval wordt hergebruikt en toegepast in materiaal- en productdesign. Het project focust op de hoge trekkracht van haar.

Lithoplast

Lithoplast is ontstaan uit experimenten met gevonden brokjes plastic, die vermengd werden met mijnsteen en marmerpoeder – bijproducten uit de kolenmijnen en de steenindustrie. Om de natuur na te bootsen imiteerde Livne met hitte en druk de natuurlijke geologische processen die we metamorfoses noemen.

Fotografie: Alan Boom

Holle Buis Techniek

Dirk van der Kooij print met een robotarm meubels van kunststof. Zijn nieuwste techniek is de holle buis techniek. De NotOnlyHollow Chair, gemaakt in een oplage van 25 stuks, is gemaakt van oude gemalen CD’s. De CD’s moeten eerst gesorteerd, gemaald en geregranuleerd worden om als grondstof te kunnen dienen voor een delicaat proces als de holle buis techniek.

Flax Chair

Een composietmateriaal bestaande uit een combinatie van vlas en PLA is toegepast in een stoel, de Flax Chair. Vlas is een gewas dat door het geschikte zeeklimaat een rijke traditie heeft in Nederland, België en Noord-Frankrijk. PLA is een biologisch afbreekbaar plastic op basis van melkzuur. Van het vlas zijn zowel de lange als de korte vezels gebruikt.

Functional 3D Printed Ceramics

Steeds meer materialen kunnen 3D geprint worden, ook klei. Olivier van Herpt bouwde zelf een 3D kleiprinter. De ontwerper kan invloed uitoefenen op de machine terwijl hij print. En omdat klei een grillig materiaal is, speelt ook het toeval een rol bij het printen. Zo ontstaat een ambachtelijk product, gemaakt met de nieuwste technologie.

CaCO3 Stoneware

Geïnspireerd door de groei van stalactieten hebben Laura Lynn Jansen en Thomas Vailly een manier gevonden om steen in verschillende vormen te ‘kweken’. Hun designreeks CaCO3 Stoneware bestaat uit voorwerpen die druppel voor druppel rond structuren zijn gegroeid. Het breekbare skelet, een 3D-geprinte structuur, ondergaat een wekenlang versteningsproces in speciaal gekozen thermo-minerale bronnen met een hoog gehalte aan mineralen: calciumcarbonaat CaCO3.

Foto: Floor Knaapen

Schone Kunst

Sinds 1987 transformeert beeldend kunstenaar Jan Eric Visser (1962) de anorganische fractie van zijn huisvuil tot autonome kunstwerken. Het betreft een doorgaand project en inmiddels levenswerk waarbij allerlei restafval letterlijk in de beelden verdwijnt en de vormen van de werken bepaalt. Oude kranten en gekleurde folders, bewerkt en uiteindelijk geimpregneerd met gietwas, bepalen de huid van de werken.

The Layer Chair

De Layer Chair verwijst naar de schoonheid van de natuur. Een schoonheid die werd blootgelegd onder invloed van erosie: de gelaagdheid in de verschillende gesteenten. De stoel vertelt een verhaal over het ontstaan van het landschap en hoe de vormen in dat landschap evolueren door de tijd heen. Het ontstaan van reliëf, de eindeloze kleuren en tactiliteit in de opeenvolgende lagen, die door hun asymmetrie steeds een iets andere vorm aannemen, vormden het uitgangspunt voor het ontwerp van de Layer Chair.

Blended Materials

Voor zijn afstudeerproject aan de Design Academy in Eindhoven ontwierp Tom van Soest een blender die sloopafval zoals vensterglas, baksteen en beton tot poeder verpulvert. Deze poeders mixte hij in bepaalde verhoudingen om ze daarna in verschillende vormen te bakken. Bij elk ‘Blended Material’ is glas het bindmiddel. De gebakken vormen hebben de kwaliteit van steen en hoe meer glas er wordt toegevoegd hoe beter de kwaliteit van het ‘Blended Material’ is. Het resultaat kan dienen als halffabricaten zoals tegels, of gebruikt worden voor bijvoorbeeld een tafelblad.

Noorderparkbar – 100% reuse

De Noorderparkbar is een koffiebar in het Noorderpark in Amsterdam-Noord. Het is het eerste 100% Marktplaats-gebouwtje van Nederland: alle materialen werden tweedehands gekocht op marktplaats.nl. De bar is ontworpen en gebouwd door Bureau SLA en Overtreders W als uitbreiding van de Noorderparkkamer, de culturele huiskamer van de buurt. Op woensdag-, vrijdag- en zondagmiddag kan je er koffie en thee drinken.

Black to Binchotan

Het begon met een liedje van Tom Waits, ‘She is a diamond that wants to stay coal’.
Aangezien houtskool in dezelfde koolstofgroep zit als diamanten, C6, alleen met een andere moleculaire structuur, besloot Gitte Nygaard de evolutie een handje te helpen en haar eigen stenen (diamanten) te maken van houtskool.
Haar idee was om de diamanten letterlijk te vervangen door Binchotan, een speciaal type houtskool dat volgens een oude en duurzame traditie wordt geproduceerd in Japan en Korea en een reinigende werking heeft.

Agricola

Met ‘Agricola’ lanceert Gionata Gatto een serie designproducten op basis van lage CO2-uitstoot en het gebruik van lokaal beschikbare materialen. De producten zijn gemaakt van afval afkomstig uit de productie en consumptie van fruit, groenten en granen. In Nederland wordt het grootste deel van dit afval verwerkt door bedrijven die duurzame energie produceren uit biomassa.

Joined Forces

Het ontwerp Joined Forces is ontstaan uit een materiaalstudie naar natuurlijke vezels en hars (biocomposieten). Vezels hebben een sterke trekvastheid. Als ze worden behandeld met hars kunnen ze tegelijkertijd drukkrachten opvangen.

Reconstructing Particles – Farrago

Reconstructing Particles is een onderzoek naar verschillende mogelijkheden van hergebruik, met als doel nieuwe toepassingen voor afval en restmaterialen (industrieel en bio) te vinden gecombineerd met ambachtelijke technieken, waarbij materiaalinnovatie de kern is.

Makers Festival

Het Makers Festival is een festival in Amsterdam dat de rol van ambacht en maken in de huidige samenleving onder de aandacht brengt.
Bij het ontwerp is uitgegaan van afvalmateriaal dat in de omgeving te krijgen was, zodat transportkosten beperkt bleven (de oogstkaartmethode van 2012Architecten).

Carbon Age

Drie klokken gemaakt van Biochar. Biochar is vergast landbouwafval, dat voor het grootste deel uit koolstof bestaat. De koolstof is inert geworden, zodat het niet meer kan worden opgenomen door planten of dieren. Door Biochar te begraven wordt CO2 blijvend uit de atmosfeer gehaald.

Integraal Geschuimd Beton

Geschuimd beton met daarom heen een buitenmantel. De kern en de mantel zijn beide gemaakt op basis van zand, cement en water, zodat het geheel recyclebaar is.
De wereldwijde productie van beton blijft stijgen, maar de innovatie blijft achter. Schuimbeton is lichter en duurzamer dan gewoon beton, maar kwetsbaar en waterabsorberend. Het aanbrengen van een buitenmantel ondervangt deze nadelen.

DECAY

Het hout voor de zitting en rugleuning is geinfecteerd met een schimmelcultuur en vervolgens gedroogd, zodat de schimmels inactief worden en het hout een exotische uitstraling krijgt.

Pronkstuk

Een serie vazen waarbij twee traditionele ambachten worden gecombineerd. Kapotte Delftsblauwe vazen zijn gerepareerd met vlechtwerk van pitriet. Zo ontstaat een geheel nieuwe vormgeving. De kapotte vazen krijgen zo een tweede leven.

De Drinkfontein

Aardewerk container waarin water koel blijft, als alternatief voor de plastic waterkoelers in kantoren en publieke ruimtes. Als klei op een lage temperatuur wordt gebakken, kan het water door de poreuze wand verdampen. Dit zorgt voor natuurlijke afkoeling. Het water in de container is Nederlands kraanwater, zodat gebottled water overbodig is. 

Fabric Facade

Isolerende gevelbekleding gemaakt van strips van gerecycled PTFE (teflon) afkomstig van lopende banden uit de voedselindustrie. De strips zijn gesneden uit vijf meter lange rollen. De pallets waarop het materiaal is aangevoerd zijn gebruikt als snijtafel. 

Waste Ware

Afval wordt gebruikt als grondstof om iets nieuws te maken. Koffieafval van grote koffiebranderijen in Nederland wordt gereinigd en onder hoge druk en hitte geperst. De hars die hierbij vrijkomt zorgt voor een natuurlijke binding.

Zaagkoffer

Een koffer gemaakt van gedroogde houtspaanders gemengd met een zelfgemaakte biologisch afbreekbare lijm, op basis van gelatine en glycerine. Het resultaat is een lichtgewicht spaanplaat die stevig en flexibel is en gebruikt kan worden als plaatmateriaal of gekneed kan worden als klei. 

Bottle Stories

In het Westen smelt men speciaal ontwikkelde, dure glaskorrels om goed bewerkbaar glas te verkrijgen. In een land als Kenia zijn deze glaskorrels niet te krijgen en wordt gewerkt met gesmolten vensterglasscherven. Dit levert een taai en kort bewerkbaar glas op, de nachtmerrie van elke glasblazer. 

Spring Wood Restless Legs

Hout is op zichzelf flexibel, anders zou een boom niet kunnen overleven en zouden takken afbreken. Hout in meubels is daarentegen vaak sterk, strak, stabiel en onbuigzaam. 

CLICDINER chair

Bamboe is een vernieuwbare grondstof. Het snelgroeiende gras verhout tijdens zijn levensduur en levert al na vijf jaar hout af met bijna dezelfde hardheid als tropische houtsoorten. Na winning van het hout komen er meteen weer nieuwe scheuten op. 

Uit de klei getrokken

Nederland is een afzettingsgebied voor verschillende soorten klei, zoals rivier-, zee- en gletcherklei. Atelier NL heeft op een groot aantal plekken in Nederland klei afgegraven en daarvan tegels gebakken.

Wikado

Per jaar worden in Nederland tweehonderd windmolenwieken afgekeurd. De wieken zijn weer en wind bestendig en hebben een aerodynamische vorm. 2012Architecten bouwde van vijf afgekeurde wieken een speeltuin in Rotterdam. Door de wieken aan elkaar te koppelen ontstaat een labyrint dat een ideale speelruimte voor kinderen is. In de toekomst wil 2012Architecten behalve speeltuinen ook onder andere straatmeubilair en skatebanen van windmolenwieken bouwen.

Porseleinkast

Het is bovendien licht van gewicht en daardoor makkelijk te transporteren. Tijdens studieperiode in het Europees Keramisch Werkcentrum in Den Bosch deed Marjan van Aubel materiaalonderzoek naar schuimporselein, een luchtig maar keihard porseleinsoort. Dit porselein zet bij een relatief lage temperatuur van 900C (voor normaal porselein is een oventemperatuur van 1260C nodig) drie keer uit in de oven, zodat slechts een derde van het materiaal nodig is.

KrantHout

KrantHout laat krantenpapier, dat van hout gemaakt is, weer tot hout terugkeren. De kranten worden één voor één belijmd en strak opgerold. Na droging laat het nieuwe hout zich als hout bewerken, dat wil zeggen het kan gezaagd, gefreesd, geschuurd en gelakt worden. 

Gaudi Stool

Het gewicht is een belangrijk aspect van duurzaamheid. Lichtgewicht producten leveren immers energiebesparing op. Bram Geenen onderzoekt aan de hand van constructieve systemen uit de natuur en de architectuur hoe licht van gewicht meubels kunnen zijn zonder hun sterkte te verliezen. 

Fragment Textiles

Voor haar afstudeerproject aan de ‘Master of visual art and design’ van de HKU in Utrecht heeft Fioen van Balgooi onderzoek gedaan naar eco-effectief ontwerpen in de mode. Samen met verschillende ontwerpers zijn vier projecten gerealiseerd met als uitgangspunt de vraag wat het effect is van de ontwerpkeuze van een ontwerper (materiaal, techniek, kleur, vorm, gebruiksfase en service) op het milieu.